Community Ganesh Puja / ସାର୍ବଜନୀନ ଗଣେଶ ପୂଜା

ସହରର ବାର୍ଷିକ ଶାରଦୀୟ ଉତ୍ସାବାନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକ ଗଣେଶ ପୂଜାଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ । ଗ୍ରୀଷ୍ମଋତୁରେ ଦ୍ୱିବାର୍ଷିକଭିତ୍ତିରେ ଠାକୁରାଣୀ ଯାତ୍ରା, ବର୍ଷା ଋତୁରେ ରଥଯାତ୍ରା ଓ ଗହ୍ମା ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ପରକୁ ଶରତ ଋତୁ ଆରମ୍ଭରେ ଗଣେଶ ପୂଜା । ପରବର୍ତ୍ତୀ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଦୁର୍ଗା ପୂଜା, କୁମାର ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ଗୋସାଇଁ ନୂଆଗାଁ କାଳୁଆ ଯାତ୍ରା ଓ ଦୀପାବଳୀରେ କାଳୀ ପୂଜା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମୁଖ୍ୟ ପର୍ବପର୍ବାଣୀ ।

ବ୍ରହ୍ମପୁରରେ ସାର୍ବଜନୀନ ଗଣେଶ ପୂଜା ଆୟୋଜନ ନିକଟ ଅତୀତର ପରମ୍ପରା । ସ୍ୱାଧୀନତା ପରବର୍ତ୍ତୀ ଅବସ୍ଥାରେ ଦକ୍ଷିଣ ଓଡ଼ିଶାର ଶିକ୍ଷାକେନ୍ଦ୍ର ‘ଏଜୁକେସନାଲ ହବ’ ରୂପେ ମୁଣ୍ଡଟେକିବା ଅବସରରେ ସହରର ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକ ପରିସରରେ ଗଣେଶ ପୂଜା ପ୍ରଚଳିତ ଥିଲା । ଗତ ଶତାଦ୍ଦୀର ସପ୍ତମ ଦଶକରେ ବିଭିନ୍ନ ସାହୀରେ ସ୍ଥାନୀୟ ଯୁବକମାନଙ୍କ ଉଦ୍ୟମରେ ଗଣେଶ ପୂଜା ମେଢ଼ ନିର୍ମାଣ ଓ ଏକାଧିକ ଦିନ ଧରି ପୂଜା ପରେ ବିସର୍ଜନ ଶୋଭାଯାତ୍ରା ଲୋକପ୍ରିୟତା ହାସଲ କଲା । କ୍ରମାଗତଭାବେ ସହରର ପରିସୀମା ବଢ଼ି ଚାଲିଥିବା ହେତୁ ଗଣେଶ ପୂଜା ମଣ୍ଡପ ସଂଖ୍ୟା ମଧ୍ୟ ବଢୁଥିବା ଲକ୍ଷ୍ୟ କରାଯାଏ ।

ଦେଶର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସହରଭଳି ବ୍ରହ୍ମପୁରରେ ଗଣେଶ ପୂଜା ଊଣାଅଧିକେ ମୁମ୍ୱାଇ ପରମ୍ପରାରେ ପ୍ରଭାବିତ । ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତି ପୂର୍ବାବସ୍ଥାରେ ଟେଲିଭିଜନ ପ୍ରସାରଣ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ନଥିଲେ ହେଁ ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ଼ିତ୍ରରେ ରୂପାୟିତ ମୁମ୍ୱାଇର ସାର୍ବଜନୀନ ଗଣେଶ ପୂଜା ମଣ୍ଡପ ଓ ବିସର୍ଜନ ଶୋଭାଯାତ୍ରା ସ୍ଥାନୀୟ ଯୁବଗୋଷ୍ଠୀଙ୍କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିବା ଅନୁମାନ କରାଯାଇପାରେ । ଅପରପକ୍ଷେ ଅପେକ୍ଷାକୃତଭାବେ ପୂର୍ବରୁ କଟକ ଓ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ସାର୍ବଜନୀନ ଗଣେଶ ପୂଜା ଆୟୋଜିତ ହେଉଥିବା ହେତୁ ତାହାର ଅନୁକରଣ କରାଯାଇଥିବା ମଧ୍ୟ ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ ।

ଜାକଜମକରେ ଗଣେଶ ପୂଜା ଆୟୋଜନ ନିମନ୍ତେ ମୃଣ୍ମୟ ମୂର୍ତ୍ତି ଖରିଦ ପାଇଁ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକର ଛାତ୍ରମାନେ କଟକ ପହଞ୍ଚୁଥିଲେ । ଗୋଷ୍ଠୀଗତଭାବେ ରେଳଯାତ୍ରା ଓ ମୂର୍ତ୍ତି ପରିବହନ ନିଆରା ଅନୁଭୂତି ପାଲଟୁଥିଲା । ତେବେ ୧୯୬୩ରୁ ୧୯୬୭ ମଧ୍ୟରେ ଠାକୁରାଣୀ ଯାତ୍ରାରେ ନୂତନଭାବେ କଳାକୁଞ୍ଜ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଆରମ୍ଭ ହେବା ଏବଂ କଟକ, କଲିକତାର କାରିଗରମାନେ ଅସ୍ଥାୟୀଭାବେ ବ୍ରହ୍ମପୁରରେ ଅବସ୍ଥାନ କାଳରେ ଗଣେଶ ପୂଜା ଆୟୋଜକମାନଙ୍କ ସହ ପରିଚିତ ହୋଇ ଅନୁରୂପ ଢ଼ଙ୍ଗରେ ଗଣେଶ ମୂର୍ତ୍ତି ଗଠନ ନିମନ୍ତେ ବରାଦ ଦେବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସ୍ଥାନୀୟ କାରିଗରଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ପାଇଁ ଆଇନାବନ୍ଧ ସାହୀ ଯିବାକୁ ପଡୁଥିଲା ।

ଗଣେଶ ଚତୁର୍ଥୀ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସଂଧ୍ୟାଗୁଡ଼ିକରେ ସାହୀରୁ ସାହୀ ବୁଲି ମେଢ଼ ସାଜସଜ୍ଜା ଉପଭୋଗ, ମେଲୋଡ଼ି ଓ ଟ୍ରକରେ ଆଲୋକ ସଜ୍ଜା ସହ ମୂର୍ତ୍ତି ବିସର୍ଜନ ଶୋଭାଯାତ୍ରା ସହରରେ ଏକ ନୂତନ ସଂସ୍କୃତି ଆରମ୍ଭ କଲା । ୧୯୬୪ରେ ରାଜ୍ୟବ୍ୟାପୀ ଛାତ୍ର ଆନ୍ଦୋଳନ ଅବସରରେ ସାମାଜିକ ଆଙ୍ଗୀକରେ ବର୍ଦ୍ଧିତ ଜନସଂଖ୍ୟା ସମୃଦ୍ଧ ଯୁବଶକ୍ତିର ଅଭ୍ୟୁଦୟ ସାର୍ବଜନୀନ ଗଣେଶ ପୂଜା ଆୟୋଜନର ଅନ୍ୟତମ ସାକ୍ଷୀ । ପରାଧୀନ ଭାରତରେ ଜାତିଭେଦ ଦୂରୀକରଣ ଓ ଦେଶାତ୍ମବୋଧ ଉଦ୍ରେକ ନିମନ୍ତେ ଲୋକମାନ୍ୟ ବାଳ ଗଙ୍ଗାଧର ତିଳକ ଊନବିଂଶ ଶତାଦ୍ଦୀର ଶେଷ ୧୮୯୩ରେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ସାର୍ବଜନୀନ ଗଣେଶ ପୂଜା ପ୍ରଥା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ବିଗତ ଶହେବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ସେହି ପରମ୍ପରା ସାରା ଭାରତବର୍ଷର ପର୍ବପର୍ବାଣୀରେ ଏକ ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଅଙ୍ଗ ପାଲଟିଛି । #ବ୍ରହ୍ମପୁର ସହର ସେଥିରୁ ବାଦ ଯାଇନାହିଁ ।

---

A proposal for traffic control / ସହରରେ ଟ୍ରାଫିକ ସଜାଡ଼ିବାଲାଗି ଗୋଟିଏ ଉପାୟ

ଦୀର୍ଘଦିନର ଅପେକ୍ଷାପରେ ସହରରେ ଅପରାହ୍ନରେ ଅସରାଏ ବର୍ଷା ହୋଇଥିଲା । ବିଳମ୍ୱିତ ସଂଧ୍ୟାରେ ପରିବେଶ ବେଶ ଶାନ୍ତ ସ୍ନିଗ୍ଧ…. । ଜଣେ ଜଣାଶୁଣା ଅଧିବକ୍ତା ବରିଷ୍ଠ ନାଗରିକ ଅଫିସ କାମ ସାରି ଅପେକ୍ଷାକୃତ କମ୍ ଭିଡ଼ଥିବା ରାସ୍ତାରେ ସ୍କୁଟରରେ ପ୍ରଫୁଲ ମନରେ ଘରକୁ ଫେରୁଥିଲେ । ବିକଟାଳ ଶବ୍ଦକରି ହଠାତ୍ ଏକ ବାଇକ ପଛପଟୁ ଧକ୍କା ଦେଲା । ବରିଷ୍ଠ ନାଗରିକ ଛିଟିକି ପଡ଼ିଲେ । ସାମାନ୍ୟ ଖଣ୍ଡିଆ ଖାବରା ହୋଇ ଚଷମା ସଜାଡ଼ି ଉଠି ବାଇକ ଆରୋହୀଙ୍କୁ ଦୃତଗତିରେ ଯାନବାହାନ ନଚଳାଇବା ଲାଗି ତାଗିଦ କଲେ । ବାଇକ ଆରୋହୀ ଉତ୍ୟକ୍ତ ହୋଇ ଉଠିଲେ । ଉପଦେଶକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ଉଚିତ ଜବାବ ଦେବାକୁ ପଛାଇଲେ ନାହିଁ…. । 

ବରିଷ୍ଠ ନାଗରିକ ସହରର ଜଣାଶୁଣା ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ । ସାଂଧ୍ୟ ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ଭୌଗଳିକ ପରିଧିରେ ଅନ୍ତତଃ ପକ୍ଷେ ପାଞ୍ଚ ଦଶନ୍ଧିରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ କାଳ ଧରି ସାମାଜିକ କାର୍ଯ୍ୟସୂଚୀରେ ଜଡିତ । ହା…. ହା…. କରି ଆଖପାଖରେ ଉପସ୍ଥିତ ଲୋକ ଘେରି ଆସିଲେ । ଆରେ ଶ…. ଭିଆଇପିଟାରେ କହି ବାଇକ ଆଖି ପିଛୁଳାକେ ଛୁ….. । 

ଉପରୋକ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣନା ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ କାଳ୍ପନିକ । ସ୍ଥାନ-କାଳ-ପାତ୍ର ପରିବର୍ତ୍ତନ କଲେ ଦୈନିକ ପଚାଶରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଏତାଦୃଶ ଦୁର୍ଘଟଣା #ବ୍ରହ୍ମପୁର ସହରରେ ଘଟୁଥିବା ହେତୁ ଅନେକଟା ସତ୍ୟ ହୋଇପାରେ, କିମ୍ୱା ସତ୍ୟର ପାଖପାଖି ଆସିପାରେ ।ପାରମ୍ପରିକଭାବେ ବ୍ରହ୍ମପୁର ସହରରେ ରାସ୍ତା ନିୟମକାନୁନ ଅଧିକାଂଶ ମାନନ୍ତି ନାହିଁ । ଅନ୍ୟ ସହରର ମଟରଗାଡ଼ି ଡ୍ରାଇଭରମାନେ ଏଠାରେ ପହଞ୍ଚିଲେ ପ୍ରଥମେ ପ୍ରଶ୍ନ କରନ୍ତି ‘ଏମିତି ଅସଜଡ଼ା ଟ୍ରାଫିକରେ ଆମେ ଗାଡ଼ି ଚଲାଇବୁ କେମିତି ?’
 ତେବେ ସହରରେ ଟ୍ରାଫିକ ଦୌରାତ୍ମ୍ୟର ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ସହରବାସୀଙ୍କ ସହନଶୀଳତା । ଟ୍ରାଫିକ ସଜାଡ଼ିବା ପାଇଁ ଏ ଯାଏଁ ଘଣ୍ଟା ପିଟା ଯାଇନାହିଁ । ଏଠାକାର ନେତୃବର୍ଗ ବାହକଯୁକ୍ତ ଚାରିଚକିଆ ଯାନରେ ବସିସାରିବାପରେ ଧରିନିଅନ୍ତି ଯେ ଟ୍ରାଫିକ ଉତ୍ପାତକୁ ସହ୍ୟକରିବା ଦରମାପ୍ରାପ୍ତ ଡାଇଭରର କାମ । ଓଲଟି ଚେଲାଚାମଣ୍ଡାଙ୍କୁ ଖୁସି କରିବା ପାଇଁ ମୁରୁକି ହସି ପୋଲିସକୁ କୋହଳ ପନ୍ଥା ଅନୁସରଣ କରିବାଲାଗି ପରାମର୍ଶ ଦିଅନ୍ତି । ଫଳରେ ଟ୍ରାଫିକ ନିୟମ ଉଲଂଘନ ଯେ ଦଣ୍ଡନୀୟ ଅପରାଧ ଏକଥାକୁ କେହି ସହଜରେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ ।

ନିକଟରେ ସହରର ଜନପ୍ରତିନିଧିଦ୍ୱୟ ଟ୍ରାଫିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସଂପର୍କରେ ପୋଲିସ ପ୍ରଶାସନ ସହ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ । ସମ୍ୱାଦପତ୍ରରେ ଖବର-ଫୋଟ ଛାପା ହେଲା, ସୋସିଆଲ ମିଡ଼ିଆରେ ଭିଡ଼ିଓ ଭାଇରାଲ ହେଲା, ପରେ ରିପୋର୍ଟକାର୍ଡ଼ରେ ଲେଖାଯିବ ସତ । ତେବେ ସହର ଅବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଟ୍ରାଫିକ ସଜାଡ଼ିବାଲାଗି କ’ଣ କିଛି ଉପଯୋଗଯୋଗ୍ୟ ପରାମର୍ଶ ଦେଲେ କି ? କାହିଁ ଆମ ନଜରକୁ ଆସିନାହିଁ । ଯଦି ଗୋପନୀୟ ହୋଇଥିବ ଅଲଗା କଥା !

 ଏକ ବିଚାରରେ ତୁରନ୍ତ ପୁରୁଣାବସଷ୍ଟାଣ୍ଡ ଟ୍ରାଫିକ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ନିକଟରେ ପୋଲିସ ପକ୍ଷରୁ ଏକ ବକ୍ସ ସ୍ଥାପନ କରାଯାଉ । ସହରରେ ଟ୍ରାଫିକ ନିୟମାବଳୀ ଉଲଂଘନ କରୁଥିବା, ଯଥା ଦ୍ରୁତଗତିରେ ଚାଳନା, ମୋବାଇଲ ଫୋନ ବ୍ୟବହାର କରି ଡ୍ରାଇଭିଂ, କମ ବୟସର ଚାଳକ, ଅଧିକ ସଂଖ୍ୟକ ଯାତ୍ରୀ ପରିବହନରେ ସଂପୃକ୍ତ ବାଇକ କିମ୍ୱା ମଟଗାଡ଼ିର ରେଜିଷ୍ଟ୍ରେସନ ନମ୍ୱର ସହରବାସୀ ବିନା ପରିଚୟ ଉଲ୍ଲେଖକରି ଅଭିଯୋଗ ବକ୍ସରେ ପକାଇବା ବ୍ୟବସ୍ଥା ହେଉ । ଜଣେ ଉଚ୍ଚାପଦାଧିକାରୀ ପୋଲିସ ଅଫିସର ସେଗୁଡ଼ିକ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରି ଚାଳକମାନଙ୍କୁ ଥାନାକୁ ଡାକି ତାଗିଦ କରନ୍ତୁ । ଏହାର ଡ଼ିଜିଟାଲ ଡ଼ାଟାବେସ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉ । ଅଭ୍ୟାସଗତଙ୍କୁ ନିୟମାନୁଯାୟୀ ଶାସ୍ତି ଦିଆଯାଉ । ଟ୍ରାଫିକ ସଜାଡିବାରେ ସହଯୋଗ ପାଇଁ ସହରବାସୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ତେବେ ଝାମେଲାରେ ପଶିବାକୁ ଅମଙ୍ଗ । ଟ୍ରାଫିକ ନିୟମ ଉଲଂଘନ ଏକା ପୋଲିସ ରୋକିପାରିବ ନାହିଁ, ଏଥିପାଇଁ ସହରବାସୀଙ୍କ ସଂପୃକ୍ତି ଆବଶ୍ୟକ । ଏକଥା ନୂଆ ପୋଲିସ ଡିଜି ବି କହିଛନ୍ତି ।
---

Rainy days at Berhampur / ବ୍ରହ୍ମପୁରରେ ବର୍ଷାଦିନ

ସ୍କୁଲ କଲେଜ ଜୀବନରେ ଗହ୍ମାପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଓ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଉତ୍ସବାନୁଷ୍ଠାନର ଦିନ । ଗହ୍ମା ଡିଆଁ ଓ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସରେ ଜାତୀୟ ପତାକା ଉତ୍ତୋଳନ ମୁକ୍ତ ଆକାଶ ତଳେ ଆୟୋଜିତ ହୁଏ । ଦୁଇଗୋଟି ପର୍ବ ଅଗଷ୍ଟ ମାସରେ ପାଳିତ ହେଉଥିବା ହେତୁ ଧାରା ଶ୍ରାବଣର ବର୍ଷାରେ ଧୋଇ ହୋଇଯିବା ଭୟ ପିଲାଙ୍କ ମନରେ ଲାଖି ରହେ । ଭଗ୍ୟକୁ ସେହି ସମୟ ବେଳକୁ ଲଘୁଚାପ ସୃଷ୍ଟି ନ ହେଲେ ସହରର ଆକାଶ ମେଘମୁକ୍ତ ରହେ । ସାଙ୍ଗସାଥିଙ୍କ ଗହଣରେ ଉତ୍ସବ ଆସର ବେଶ ଜମେ ।

ଚଳିତ ବର୍ଷ ଦୁଇଗୋଟି ପର୍ବ ଅଗଷ୍ଟ ୧୫ ଗୋଟିଏ ଦିନ ପାଳିତ ହେବ । ଏ ଯାଏଁ ବ୍ରହ୍ମପୁରରେ ଥରୁଟିଏ ଛାଡ଼ି ପ୍ରାୟ ବର୍ଷା ଦିନ ଅନୁଭୂତ ହୋଇ ନାହିଁ କହିଲେ ଚଳେ । ବ୍ରହ୍ମପୁରରେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଅଗଷ୍ଟ ଓ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମାସରେ ମୌସୁମୀକାଳୀନ ଲଘୁଚାପ ଏବଂ ନଭେମ୍ବର ଓ ଡିସେମ୍ୱର ମାସରେ ଟ୍ରପିକାଲ ସାଇକୋଲନ ଯୋଗୁଁ ବୃଷ୍ଟିପାତ ହୋଇଥାଏ । ତେବେ ଉଭୟ ଜୁନରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବରରେ ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ ମୌସୁମୀ ଏବଂ ଅକ୍ଟୋବର ରୁ ଡିସେମ୍ବରରେ ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ମୌସୁମୀ ବାୟୁ ମଧ୍ୟ ବୃଷ୍ଟିପାତ କରାଇଥାଏ ।

ପାରମ୍ପରିକଭାବେ ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ ମୌସୁମୀ ବ୍ରହ୍ମପୁରକୁ ଜୁନ ୭ ତାରିଖରେ ଛୁଉଁଥିବା କୁହାଗଲେ ସୁଦ୍ଧା ଜୁନ ମାସରେ ବର୍ଷା ହୁଏ ନାହିଁ । ଜୁଲାଇ ଓ ଅଗଷ୍ଟ ମାସରେ ବର୍ଷା ହୁଏ । ବର୍ଷଣମୁଖର ଦିବସ ଗୁଡ଼ିକରେ ୩୦ ରୁ ୪୦ ମିଲିମିଟର ଯାଏଁ ବର୍ଷା ରେକର୍ଡ କରାଯାଏ । ଜୁନ ମାସରୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ଚାରିମାସ ଯାଏଁ ବର୍ଷା-ରହିତ ଦିନଗୁଡ଼ିକରେ ସହରର ଆକାଶ ମେଘାଚ୍ଛନ୍ନ ରହେ । ତେଣୁ ଭୂମିସ୍ଥ ଉତ୍ତାପର ପୁନଃ ବିକୀରଣ ହେତୁ ଗୁଳଗୁଳି ଅନୁଭୂତ ହୁଏ । ସାରା ଦେଶ ବନ୍ୟା ପ୍ଳାବିତ ହେବାବେଳେ ବ୍ରହ୍ମପୁରବାସୀ ଗୁଳଗୁଳିରେ ଅତିଷ୍ଠ ହୋଇଉଠନ୍ତି ।

ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ପରିବେଶ ଅଧଃପତନ କାରଣରୁ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଧାରା ଅନୁଭୂତ ହେଉଥିବା ସ୍ଥଳେ କ୍ରମଶଃ ବ୍ରହ୍ମପୁର ସେଥିରେ ସାମିଲ ହେଉଥିବା ଭୟକୁ ଏଡ଼ାଇ ଦେଇ ହେବ ନାହିଁ । ଜୁନ-ଜୁଲାଇରେ ବଙ୍ଗୋପସାଗରରେ ଏକାଧିକ ଲଘୁଚାପ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲେ ହେଁ ସେଗୁଡ଼ିକ ରାଜ୍ୟର ଦକ୍ଷିଣାଞ୍ଚଳ ଉପକୂଳରେ ଆବଶ୍ୟକ ବୃଷ୍ଟିପାତ କରାଇବାରେ ସମର୍ଥ ହୋଇପାରି ନାହିଁ । ଅଗଷ୍ଟ ମଧ୍ୟ ଭାଗରୁ ଅକ୍ଟୋବର ମଧ୍ୟ ଭାଗ ଯାଏଁ ଦୁଇମାସ ବ୍ରହ୍ମପୁରରେ ଲଘୁଚାପଜନିତ ବର୍ଷାର ଇତିହାସ ଥିବା ହେତୁ ସେହି ଅବସରରେ ବୃଷ୍ଟିପାତ ପାଇଁ ସହରବାସୀ ଆଶାବାନ୍ଧି ବସିଛନ୍ତି ।

ମୌସୁମୀ ଋତୁରେ ସାମାନ୍ୟ ବର୍ଷାପରେ ପ୍ରବଳ ଖରା ମଶାଙ୍କ ସହ ଭୂତାଣୁଙ୍କ ବଂଶ ବିସ୍ତାରରେ ସହାୟକ ହୁଏ । ଫଳରେ ସହରବାସୀ ଭୂତାଣୁଜନିତ ଶର୍ଦ୍ଦି-କାଶ-ଜ୍ୱର ରୋଗାକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇପଡନ୍ତି । ବାଂଲାଦେଶ ଓ ଫିଲିପାଇନ୍ସରେ ଏତାଦୃଶ ପରିବେଶ ଚିନ୍ତାର କାରଣ ପାଲଟିଛି । ବାଂଲାଦେଶରେ ସରକାରୀ ଚିକିତ୍ସାଳୟଗୁଡ଼ିକରେ ଦୈନିକ ଅଢ଼େଇ ହଜାର ଡ଼େଙ୍ଗୁ ରୋଗୀ ପହଞ୍ଚୁଥିବା ସ୍ଥଳେ ଫିଲିପାଇନ୍ସରେ ଡ଼େଙ୍ଗୁକୁ ଜାତୀୟ ବିପତ୍ତି ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି । ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ବ୍ରହ୍ମପୁର ପୌର ପ୍ରଶାସନ ସହରର ନାଳ ନର୍ଦ୍ଦମା ସଫେଇ ଓ ମଶାବଂଶ ବୃଦ୍ଧି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ନିମନ୍ତେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପଦକ୍ଷେପ ନେବା ଆବଶ୍ୟକ । ଗେଟ ବଜାର, ଭାପୁର, ସାନବଜାର, ବଡ଼ବଜାର, ପୁରୁଣା #ବ୍ରହ୍ମପୁର ଇତ୍ୟାଦି ଜନାକୀର୍ଣ୍ଣ ଅଞ୍ଚଳ ଗୁଡ଼ିକର ଖୋଲା ନର୍ଦ୍ଦମା ପାକ୍ଷିକ ବଦଳରେ ଅନ୍ତଃ ସପ୍ତାହରେ ଦୁଇ ତିନିଥର ସଫେଇର ବନ୍ଦୋବସ୍ତ କରାଯାଉ । କାରଣ ସ୍ଥିର ଜଳ ମଶା ବଂଶ ବୃଦ୍ଧିର କାରଣ ।

ଅତୀତ ବ୍ରହ୍ମପୁରର ଗହ୍ମାଡ଼ିଆଁ ପରମ୍ପରା କ୍ରମଶଃ ଲୋପ ପାଇ ଆସିଲାଣି । ସ୍ଵାଧୀନତା ଦିବସରେ ସ୍କୁଲରେ ଜାତୀୟ ପତାକା ଉତ୍ତୋଳନ ପରେ ଷ୍ଟାଡିୟମରେ ପାରେଡ ତଥା ଘରକୁ ଫେରିଲେ ରାକ୍ଷୀ ବନ୍ଧନ ମେଘ ମୁକ୍ତ ବ୍ରହ୍ମପୁରରେ ଶୁଭରେ କଟୁ । ତେବେ ତା’ପରେ ବର୍ଷା ହେଉ !

---

Community Durga Puja in Berhampur / ବ୍ରହ୍ମପୁରରେ ସାର୍ବଜନୀନ ଦଶହରା ପୂଜା

ବ୍ରହ୍ମପୁରରେ ସାର୍ବଜନୀନ ଦଶହରା ପୂଜା ଅବସରରେ ଦୁର୍ଗା ମେଢ଼ ନିର୍ମାଣ ନିକଟ ଅତୀତର ପରମ୍ପରା I କୋଲକତାରୁ କଟକ ଦେଇ ଏଭଳି ଏକ ସାମୂହିକ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା ପ୍ରଥା ଏଠାରେ ଗତ ଶତାଦ୍ଦୀର ଷଷ୍ଠ ଦଶକରୁ ଲୋକପ୍ରିୟ ହେବାରେ ଲାଗିଲା I ଅବଶ୍ୟ ଏହା ପୂର୍ବରୁ ବଙ୍ଗଭାଷୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ୧୯୩୪ ମସିହାରୁ ରେଳଷ୍ଟେସନ ନିକଟରେ ବିଧିବଦ୍ଧଭାବେ ଦୁର୍ଗା ପୂଜା ସମିତି ଜରିଆରେ ଦୁର୍ଗା ମେଢ଼ ନିର୍ମିତ ହୋଇଆସୁଥିଲା I ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ସେମାନେ ଖଲ୍ଲିକୋଟ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ପ୍ରାଙ୍ଗଣରେ ଦୁର୍ଗା ମେଢ଼ ଆୟୋଜନ କରୁଥିଲେ I ପରେ ତାହା ପୁରୁଣା ବସଷ୍ଟାଣ୍ଡ ନିକଟସ୍ଥ ଚ଼ାଟର୍ଜୀ ଲେନରେ ନିର୍ମିତ ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ମଣ୍ଡପକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହୋଇଛି I

ସହରର ପ୍ରାଚ଼ୀନତମ ଦୁର୍ଗା ମେଢ଼ ମଧ୍ୟରୁ ସାନ ବଜାର ଅନ୍ୟତମ I ସ୍ୱାଧୀନୋତ୍ତର ଅବସ୍ଥାରେ ସେଠାରେ କୁଆଡ଼େ ପ୍ରବଳ ମାତ୍ରାରେ ଜୁଆଖେଳ ହେଉଥିଲା I ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରୁ କିଣାବିକା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବ୍ରହ୍ମପୁରରେ ପହଞ୍ଚୁଥିବା ଗ୍ରାହକମାନେ ଜୁଆ ଖେଳ ପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ ହୋଇ ସର୍ବସ୍ୱାନ୍ତ ହେଉଥିଲେ I ବଜାରର ମୁରବୀ ସ୍ଥାନୀୟ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଜୁଆ ଖେଳର ମୂଳୋତ୍ପାଟନ କରିବା ନିମନ୍ତେ ସଂଗଠିତ ହୋଇଥିଲେ I ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟବସାୟୀ ଦୈନିକ ଦଶ ପଇସା ଚ଼ାନ୍ଦା ଦେଇ ଏକ ପାଣ୍ଠି ସୃଷ୍ଟି କରି ଜୁଆ ଖେଳ ବିରୋଧରେ ବିଦ୍ରୋହ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ I ଏହି ଅବସରରେ ପ୍ରଶାସନ ପକ୍ଷରୁ ତତ୍ପରତା ପ୍ରକାଶ ପାଇ ଜୁଆ ଖେଳ ବନ୍ଦ ହୋଇଥିଲା I ତେବେ ସଂଗୃହୀତ ଚ଼ାନ୍ଦାର ସୁବିନିଯୋଗ କରି ହନୁମାନ ବଜାର ଛକରେ ୧୯୫୬ ମସିହାରୁ ଦୁର୍ଗା ମେଢ଼ ପରିକଳ୍ପନା କରାଯାଇଥିଲା I ପ୍ରଥମ କିଛି ବର୍ଷ ଲଛମନଜୀ ବାଲାଜୀ ମନ୍ଦିରର ଉତ୍ତର ଦ୍ୱାର ନିକଟରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବା ପରେ ପୂର୍ବ ପଟକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହୋଇଥିଲା I ପରେ ମନ୍ଦିର ପକ୍ଷରୁ କିଛି ସ୍ଥାନ ଦାନ ସୂତ୍ରରେ ପାଇବା ପରେ ଦୁର୍ଗାପୂଜା ସମିତି ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ମଣ୍ଡପ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ I

ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଅବସ୍ଥାରେ ବିଭିନ୍ନ ବଜାର ଅଞ୍ଚଳ ଛକସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକରେ ଦୁର୍ଗା ମେଢ଼ ନିର୍ମିତ ହେଉଥିବା ସ୍ଥଳେ ଅଷ୍ଟମ ଓ ନବମ ଦଶକରେ ବିଭିନ୍ନ ସାହୀକୁ ସଂପ୍ରସାରିତ ହୋଇଥିଲା I ବ୍ରହ୍ମପୁରରେ ଦ୍ୱିବାର୍ଷିକ ଠାକୁରାଣୀ ଯାତ୍ରା ପରକୁ ସାର୍ବଜନୀନ ଦଶହରା ପୂଜା ଅନ୍ୟତମ ବୃହତ ମହୋତ୍ସବର ମାନ୍ୟତା ପାଇଥାଏ I #ବ୍ରହ୍ମପୁର ଦୁର୍ଗା ମେଢ଼ ନିର୍ମାଣ ଆଞ୍ଚଳିକସ୍ତରରେ ଭାଇଚ଼ାରା ବୃଦ୍ଧିରେ ସହାୟକ ହେବା ସାଙ୍ଗକୁ କିଣାବିକା ଓ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ପାଇଁ ଆଖାପାଖ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରୁ ଦର୍ଶନାର୍ଥୀଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିଥାଏ I ଏଭଳି ଉତ୍ସବାନୁଷ୍ଠାନ ସ୍ଥାନୀୟ ବ୍ୟାବସାୟ ବୃଦ୍ଧିରେ ସହାୟକ ହୋଇଥାଏ I ବ୍ରହ୍ମପୁର ଏକ ବ୍ୟାବସାୟିକ ପେଣ୍ଠ ହୋଇଥିବା ହେତୁ ବ୍ୟବସାୟୀ ମହଲରୁ ଆଡ଼ମ୍ୱରପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୁର୍ଗା ମେଢ଼ ଆୟୋଜନ ପାଇଁ ସହାୟତା ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଇଥାଏ I

ଦଶହରା ଅବସରରେ ନବରାତ୍ରୀ ଦାଣ୍ଡିଆ ନୃତ୍ୟ ଆୟୋଜନ ଗତ କିଛି ବର୍ଷରୁ ସହରର ଉତ୍ସବାନୁଷ୍ଠାନ ସୂଚ଼ୀରେ ଯୋଡ଼ିଛି I ପୂର୍ବେ ଏହା ଗୁଜରାଟୀ ସଂପ୍ରଦାୟର କତିପୟ ମହିଳାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ଥିବାସ୍ଥଳେ ଚଳିତ ବର୍ଷ ଏହା ନୃତ୍ୟ ଓ ବ୍ୟାୟାମ ଗୋଷ୍ଠୀ ’ଜିମ’ଗୁଡ଼ିକୁ ସଂପ୍ରସାରିତ ହୋଇଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି I ଟେଲିଭିଜନ ସାଙ୍ଗକୁ ସୋସିଆଲ ମିଡ଼ିଆ ଯୋଗେ ପଡ଼ୋଶୀ ରାଜ୍ୟର ସଂସ୍କୃତି ଆମ ସହରରେ ସାମାଜିକ ଜୀବନକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଥିବା ଏଥିରୁ ସ୍ୱଷ୍ଟ ଅନୁମିତ ହୁଏ I

ପରିବର୍ତ୍ତିତ ପରିବେଶରେ ଏଭଳି ସାଂସ୍କୃତିକ ପରମ୍ପରା ନୂତନ ପୋଷାକପତ୍ର ପରିଧାନ, ପ୍ରସାଧନ ଓ ସେଲଫି ଉତ୍ତୋଳନରେ ପର୍ଯ୍ୟବସିତ ହେଉଥିବା ହେତୁ ଉପଭୋକ୍ତା ସାଂସ୍କୃତିର ପ୍ରସାରରେ ସହାୟକ ହୋଇଥାଏ I ଏଣିକି ଦୁର୍ଗା ମେଢ଼ ଦର୍ଶନାର୍ଥୀମାନେ ମୋବାଇଲ ଫୋନ କ୍ୟାମରାରେ ଚ଼ିତ୍ର ଓ ଭିଡ଼ିଓ ଉତ୍ତୋଳନ କରି ହ୍ୱାର୍ଟସଆପ ଭଳି ମେସେଞ୍ଜର ଆପଯୋଗେ ନିଜ ପରିଚ଼ିତ ମହଲରେ ବ୍ୟାପକ ମାତ୍ରାରେ ପ୍ରସାରଣ କରୁଥିବା ସହରର ଦୁର୍ଗାମେଢ଼ଗୁଡ଼ିକୁ ଭାଇରାଲ କରିବାରେ ଲାଗିଛି I ଫଳରେ ମେଢ଼ ପ୍ରାଙ୍ଗଣମାନଙ୍କରେ ସାଜସଜ୍ଜାର ଗୁରୁତ୍ୱ ଏହି କାରଣରୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାରେ ଲାଗିଛି I

(ପ୍ରମେୟ / ୧୭ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୮)

---

Mahatma Gandhi in Berhampur / ବ୍ରହ୍ମପୁରରେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧି

ବ୍ରହ୍ମପୁରକୁ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧି ଦୁଇ ଥର ଆଗମନ କରିଥିଲେ I ପ୍ରଥମବାର ୧୯୨୧ରେ ଓ ଦ୍ୱିତୀୟବାର ୧୯୨୭ରେ ଗସ୍ତ କାଳରେ ସହରରେ ଆୟୋଜିତ ଦୁଇଗୋଟି ସାଧାରଣ ସଭାରେ ଉଦ୍ ବୋଧନ ଦେଇଥିଲେ I ୧୯୨୦ ରୁ ୧୯୨୨ ମଧ୍ୟରେ ଦେଶବ୍ୟାପୀ ଆୟୋଜିତ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାର ବିରୋଧରେ ଅସହଯୋଗ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ବ୍ରହ୍ମପୁର ସାମିଲ ହୋଇଥିଲେ ହେଁ ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ଆଗମନରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମର ବିଭିନ୍ନ ଆନ୍ଦୋଳନାତ୍ମକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଅଧିକ ସଂଖ୍ୟକ ସ୍ଥାନୀୟ ସଂଗ୍ରାମୀ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ I

ଟାଉଲହଲ ରୋଡ଼ସ୍ଥିତ ସେଣ୍ଟ ଷ୍ଟିଫନସ ଚର୍ଚ୍ଚ ସମ୍ମୁଖର ‘ମଧୁ ମନ୍ଦିର’ରେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧି ପ୍ରଥମ ଥର ଗସ୍ତସମୟରେ ଅବସ୍ଥାନ କରିଥିଲେ I ଜନୈକ ଓଡ଼ିଆ ଆଇନଜୀବୀ ତଥା ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ସେହି ଦୁଇ ମହଲା କୋଠାଟି ସେ ସମୟରେ ସହରର ସର୍ବାପେକ୍ଷା ସୁନ୍ଦର ବାସଗୃହରୂପେ ପରିଗଣିତ ହେଉଥିଲା I ବର୍ତ୍ତମାନ ଯାଏଁ ପ୍ରାସାଦଟି ପ୍ରାୟତଃ ଅକ୍ଷତ ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଛି I ଅବଶ୍ୟ ସମ୍ମୁଖ ଭାଗରେ ଧାଡ଼ିଏ ଉଠା ଦୋକାନ ଗଢ଼ି ଉଠିଥିବା ହେତୁ ରାସ୍ତାରୁ ଏହା ଦେଖି ହୁଏନି I ପୁରୁଣା ବସଷ୍ଟାଣ୍ଡରେ ଅବସ୍ଥିତ ‘ହୋଟେଲ ରାଧା’ ପରିସରରେ ଅତୀତରେ ଝିକର ଛାତ ସମ୍ପନ୍ନ ଏକ ଧାଡ଼ିଆ ‘ନ୍ୟାସନାଲ ହୋଟେଲ’ ଚ଼ାଲୁଥିଲା I ସେଠାରେ ଜିଲ୍ଲା ଓ ଜିଲ୍ଲା ବାହାରୁ ସହରରେ ପହଞ୍ଚୁଥିବା ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀମାନେ ପ୍ରାୟତଃ ଅବସ୍ଥାନ କରୁଥାନ୍ତି I

ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧିଙ୍କ #ବ୍ରହ୍ମପୁର ଆଗମନ ସମୟରେ ସହରରୁ ‘ଆଶା’ ନାମରେ ଏକ ଲୋକପ୍ରିୟ ସାପ୍ତାହିକ ସମ୍ୱାଦପତ୍ର ପ୍ରକାଶ ପାଉଥିଲା I ‘ଆଶା’ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମକୁ ସମର୍ଥନ କରୁଥିବା ହେତୁ ଏହାର ପୃଷ୍ଠାରେ ଗାନ୍ଧିଙ୍କ ଗସ୍ତକ୍ରମର ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ବିବରଣୀ ସ୍ଥାନିତ ହେଉଥିଲା I ‘ଆଶା’ର ସମ୍ପାଦକ ଶଶିଭୂଷଣ ରଥଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ପୁରୁଣା ବସଷ୍ଟାଣ୍ଡସ୍ଥିତ ଟ୍ରାଫିକ ପୋଲିସ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ପରିସରରେ ଅବସ୍ଥାପିତ I ଗାନ୍ଧିକ ଦ୍ୱିତୀୟବାର ଗସ୍ତକାଳରେ ନିରଞ୍ଜନ ପଟ୍ଟନାୟକ ବ୍ରହ୍ମପୁରରୁ ‘ଗାନ୍ଧି ସମାଚ଼ାର’ ନାମରେ ଏକ ଦୈନିକ ବୁଲେଟିନ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ I ‘ସମ୍ୱାଦ’ର ସମ୍ପାଦକ ସୌମ୍ୟରଞ୍ଜନ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ସେ ହେଉଛନ୍ତି ଅଜା ଶ୍ୱଶୁର I

ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧିଙ୍କ ବ୍ରହ୍ମପୁର ଗସ୍ତ ଦକ୍ଷିଣ ଓଡ଼ିଶାରେ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମକୁ ତେଜୀୟାନ କରିଥିଲା I ପରବର୍ତ୍ତୀ ଅବସ୍ଥାରେ ୧୯୩୬ରେ ଜବହରଲାଲ ନେହୁରୁ ଓ ୧୯୩୭ରେ ନେତାଜୀ ସୁଭାଷ ଚ଼ନ୍ଦ୍ର ବୋଷ ବ୍ରହ୍ମପୁର ଆଗମନ କରି ଆନ୍ଦୋଳନର ସମୀକ୍ଷା କରିଥିଲେ I

୧୯୬୮ରେ ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧିଙ୍କ ଜନ୍ମଶତବାର୍ଷକୀ ପାଳନ ଅବସରରେ ବ୍ରହ୍ମପୁରରେ ବ୍ୟାପକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଥିଲା I ସେ ସମୟରେ ‘ଗାନ୍ଧି ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ’ର ଏକ ଶାଖା ସହରରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଥିଲା I ତାହାରି ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନରେ ଗାନ୍ଧିଙ୍କ ଚ଼ିନ୍ତାଧାରା ଓ ରଚ଼ନା ପ୍ରଚ଼ାର ଓ ପ୍ରସାର ଲାଗି ଉଦ୍ୟମ ହୋଇଥିଲା I ଗାନ୍ଧିଜୀଙ୍କ ୧୫୦ ଜନ୍ମବାର୍ଷକୀ ପାଳନ ଅବସରରେ ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ବ୍ୟତୀତ ସହରର ନାଗରିକ ସମାଜରୁ କୌଣସି ଉଦ୍ୟମ ନହେବା କ୍ଷୋଭର ବିଷୟ I ଏ ଦିଗରେ ଦୃଷ୍ଟି ଦିଆଯିବା ଆବଶ୍ୟକ I

(ସମ୍ୱାଦ / ୨ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୮)

---

Last Day of Thakurani Yatra / ଠାକୁରାଣୀ ଯାତ୍ରା ଶେଷଦିବସ

ଲୋକମହୋତ୍ସବ ପାଳନ ଅବସରରେ ଦେବଦେବୀ ଓ ଆୟୋଜକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପାରିବାରିକ ସଂପର୍କ କଳ୍ପନା କରାଯାଇଥାଏ l ସମ୍ୱଲପୁର ଶୀତଳ ଷଷ୍ଠୀ ଭଳି ରାଜ୍ୟର ବିଭିନ୍ନ ଲୋକଉତ୍ସବରେ ଏହି ରୀତି ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ l #ବ୍ରହ୍ମପୁର ଠାକୁରାଣୀ ଯାତ୍ରାରେ ବଡ଼ ଠାକୁରାଣୀ ନିଜ ମନ୍ଦିର ଶ୍ୱଶୁରାଳୟରୁ ପିତ୍ରାଳୟ ଦେଶୀବେହେରାଙ୍କ ବାସଭବନକୁ ସାମୟିକଭାବେ ଆସିଥାନ୍ତି ବୋଲି କୁହାଯାଏ l ଏଠାକାର ସାମାଜିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଝିଅଙ୍କ ପାଇଁ ଶାଶୁଘର ଓ ବାପଘରର କିଛି ଚାଲିଚଳେଣୀ ଯାତ୍ରା ପାଳନରେ ପ୍ରତିବିମ୍ୱିତ ହୋଇଥାଏ l ବାପଘରଭାବେ ଦେଶୀବେହେରାଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଝିଅକୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ରୀତିନୀତି ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭରେ ପାଳିତ ହେଉଥିବା ବେଳେ ଯାତ୍ରା ଶେଷରେ ଶାଶୁଘର ବଡ଼ ଠାକୁରାଣୀ ମନ୍ଦିରରୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରଚଳିତ ବୋହୁ ଡ଼ାକରା ପଦ୍ଧତି ଅନୁସରଣ କରାଯାଇଥାଏ l ସପ୍ତଦଶ ଶତାଦ୍ଦୀ ଶେଷ ଭାଗରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ମହୁରି ରାଜବାଟୀ ଚର୍ତୁଦିଗରେ ଗଢ଼ି ଉଠୁଥିବା ଜନବସତିକୁ ନେଇ ବ୍ରହ୍ମପୁରର କ୍ରମବିକାଶ ପର ଶହେ ବର୍ଷ ଉତ୍ତାରେ ଅଷ୍ଟଦଶ ଶତାଦ୍ଦୀ ଶେଷଭାଗରେ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶରୁ ବୁଣାକାର ‘ଦେବାଙ୍ଗ’ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ବ୍ରହ୍ମପୁରରେ ପହଞ୍ଚିବାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଶହେ ବର୍ଷ ପରେ ସୀମାନ୍ତ ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶରୁ ବୈଶ୍ୟ ‘କୁମୁଟି’ ସଂପ୍ରଦାୟ ବ୍ରହ୍ମପୁରରେ ପହଞ୍ଚି ବ୍ୟବସାୟରେ ସଂପୃକ୍ତ ହୋଇଥିବା ଅନୁମାନ କରାଯାଏ l ଏହି ସମୟସୀମାରେ ବିକଶିତ ଠାକୁରାଣୀ ଯାତ୍ରାରେ ‘ଦେବାଙ୍ଗ’ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ବାପଘର ଭାବେ ଚିହ୍ନିତ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ‘କୁମୁଟି’ ସଂପ୍ରଦାୟ ଶାଶୁଘରର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିବା ପ୍ରଥା ଲାଗୁ ହୋଇଥିଲା l

ଯାତ୍ରା ଶେଷଦିବସ ସ୍ଥିର ହେବାପରେ ବଡ଼ ଠାକୁରାଣୀ ମନ୍ଦିରରୁ ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ସହସ୍ରାକ୍ଷି ଘଟ ଦେଶୀବେହେରାଙ୍କ ବାସଭବନରେ ପହଞ୍ଚିଥାଏ l ବ୍ରହ୍ମପୁରର ପୂର୍ବ ଉପକଣ୍ଠ ଆଙ୍କୁଲିଗ୍ରାମର କୁମ୍ଭାରପଲ୍ଲୀର କୁମ୍ଭକାରମାନେ ବହୁ-ଛିଦ୍ର-ଯୁକ୍ତ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ମାଟି ହାଣ୍ଡି ନିର୍ମାଣ କରି ଯୋଗାଇଥାନ୍ତି l ଏହାକୁ ବହୁ ରଙ୍ଗରେ ଚିତ୍ରିତ କରାଯାଇଥାଏ l ଦେଶୀବେହେରାଙ୍କ ଘରେ ଏହାକୁ ପୂଜାପାଠ କରାଯାଇଥାଏ l ରାତିରେ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ଘଟ ଶୋଭାଯାତ୍ରାରେ କୁମୁଟି ସଂପ୍ରଦାୟ ପାରମ୍ପରିକ ମୁଖ୍ୟଙ୍କ ପତ୍ନୀ ସହସ୍ରାକ୍ଷି ଘଟ ମଣ୍ଡନ କରି ପୁରୋଭାଗରେ ଯିବା ବେଳେ ତା’ପଛରେ ଦେଶୀବେହେରାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ମୁଖ୍ୟ ଘଟ ମଣ୍ଡନ କରି ଯିବା ପ୍ରଥା ଚଳି ଆସିଛି l ସହସ୍ରାକ୍ଷି ଘଟ ଯାତ୍ରା ପଥକୁ ଆଲୋକିତ କରିଥାଏ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ l

ଠାକୁରାଣୀଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ ଶୋଭାଯାତ୍ରାରେ ସ୍ଥାନୀୟ ଅଞ୍ଚଳର ପୁରୁଷମାନେ ସାମିଲ ହେଉଥିବାବେଳେ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ଶୋଭାଯାତ୍ରାରେ ବିବାହିତ ମହିଳାମାନେ ଅଂଶ ଗ୍ରହଣ କରିଥାନ୍ତି l ଆଖପାଖ ଅଞ୍ଚଳରେ ଦୀର୍ଘବର୍ଷ ଧରି ବସବାସ କରୁଥିବା ବହୁ ପରିବାରରୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରି ମହିଳାମାନେ ଏହି ଶୋଭାଯାତ୍ରାରେ ଯୋଗ ଦେଇଥାନ୍ତି l କେତେକ ମହିଳା ଏଥିଲାଗି ମାନସିକ କରିଥିବା ବେଳେ ଅନ୍ୟ କେତେକ ପାରମ୍ପରିକ ପାରିବାରିକ ରୀତିନୀତି ଭାବେ ପାଳନ କରିଥାନ୍ତି l

ଯାତ୍ରା ଶେଷଦିନ ଘଟ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ଶୋଭାଯାତ୍ରାରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରୁଥିବା ମହିଳାମାନେ ନିଜ ନିଜ ଘରେ ମଧ୍ୟାହ୍ନରୁ ଇଷ୍ଟଦେବୀଙ୍କ ନିକଟରେ ଘଟ ସ୍ଥାପନ କରି ପୂଜାଅର୍ଚ୍ଚନା କରିଥାନ୍ତି l ଅଧିକାଂଶ ମୂର୍ତ୍ତିକା ଘଟ ସ୍ଥାପନ କରୁଥିବାବେଳେ କେହି କେହି ପିତ୍ତଳ ବା କଂସା ଘଟ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥାପନ କରିଥାନ୍ତି l ମହିଳାମାନେ ଦିନ ସାରା ଉପବାସ ରହି କେବଳ ପୂଜାପ୍ରସାଦ ହିଁ ଗ୍ରହଣ କରିଥାନ୍ତି l ସମସ୍ତେ ନୂତନ ବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରିଥାନ୍ତି l ସଂଧ୍ୟାରେ ଘଟ ମଣ୍ଡନ କରି ଦେଶୀବେହେରା ସାହୀସ୍ଥ ଅସ୍ଥାୟୀ ମଣ୍ଡପଠାରେ ଏକତ୍ରୀତ ହୋଇଥାନ୍ତି l ମଧ୍ୟରାତ୍ରୀରେ ମୁଖ୍ୟଘଟ ବଡ଼ ଠାକୁରାଣୀ ମନ୍ଦିର ଅଭିମୁଖେ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କରିବାପରେ ସଭିଏଁ ନିଜ ନିଜ ଘଟ ମଣ୍ଡନ କରି ଶୋଭାଯାତ୍ରାରେ ସାମିଲ ହୋଇଥାନ୍ତି l

ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ଘଟ ଶୋଭାଯାତ୍ରା ରାତି ୧୨ ଘଣ୍ଟା ପରେ ଦେଶୀବେହେରା ସାହୀରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ l ଏହା ମହୁରି ରାଜାବାଟୀ ରାସ୍ତା, ବଡ଼ ବଜାର ମୁଖ୍ୟ ରାସ୍ତା, ସାନ୍ତାରାଣୀ ସାହୀ, ମାର୍ଥାପେଟା ସାହୀ, କେଉଟ ସାହୀ, ଶଙ୍କରପୁର ସାହୀ, ବାଚୁବାରୀ ସାହୀ, କେଦାରେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ରାସ୍ତା, ଚନ୍ଦ୍ରମା ସାହୀ, ଖାସ୍ପା ସାହୀ, ଜଉରା ସାହୀରେ ମାଉସୀମା ଘର ଦେଇ ପୁଣି ଖାସ୍ପା ସାହୀ, ପୁଡିପେଦୀ ସାହୀ, ଖରୁଡ଼ା ସାହୀ ହୋଇ ବଡ଼ ଠାକୁରାଣୀ ମନ୍ଦିରରେ ଭୋର ସାଢ଼େ ତିନିରୁ ଚାରିଟା ବେଳେ ପହଞ୍ଚିଥାଏ l ସେଠାରେ ମୁଖ୍ୟ ଘଟ ସହ ପାର୍ଶ୍ୱ ଘଟଗୁଡ଼ିକୁ ମନ୍ଦିରର ରତ୍ନସିଂହାସନରେ ସ୍ଥାପନ କରିବାପରେ ଶୋଭାଯାତ୍ରାରେ ଆସିଥିବା ହଜାର ହଜାର ଘଟଧାରୀ ସାଧାରଣ ମହିଳା ମନ୍ଦିର ପ୍ରାଙ୍ଗଣରେ ଘଟ ବିସର୍ଜନ କରିଥାନ୍ତି l ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସକାଳ ଯାଏଁ ଚାଲିଥାଏ l

ଘଟ ଶୋଭାଯାତ୍ରା କାଳରେ ସମଗ୍ର ଯାତ୍ରାପଥକୁ ଭକ୍ତମାନେ ଝାଡୁ ମାରି ସାଙ୍କେତିକ ଭାବେ ସଫା କରନ୍ତି ଏବଂ ଘଟ ଶୋଭାଯାତ୍ରାକୁ ସ୍ୱାଗତ କରି ରାସ୍ତାରେ ନୂତନ ବସ୍ତ୍ର, ପୁଷ୍ପ ପାରିଥାନ୍ତି l ଘଟ ଶୋଭାଯାତ୍ରା ଓ ଦର୍ଶକମାନଙ୍କ ଭିଡ ସ୍ଥାନୀୟ ସାହୀଗୁଡ଼ିକର ଯୁବକମାନେ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ କରାଇଥାନ୍ତି l ପ୍ରଶାସନ ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରାୟ ୧୫ ପ୍ଳାଟୁନ ପୋଲିସ ନିୟୋଜିତ ହୋଇଥାଏ l ଆକଳନ ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ରାୟ ଦୁଇଲକ୍ଷରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଲୋକ ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ଯାତ୍ରାରେ ଯୋଗ ଦେଇଥାନ୍ତି l

E-Book on Thakurai Yatra / ଠାକୁରାଣୀ ଯାତ୍ରା ଇ-ବୁକ

#ବ୍ରହ୍ମପୁର ଠାକୁରାଣୀ ଯାତ୍ରା ପରମ୍ପରା ଅଧ୍ୟୟନ କରି ବିଗତ ଚ଼ାରି ଦଶନ୍ଧୀଧରି ସ୍ଥାନୀୟ ପତ୍ରପତ୍ରିକା, ସଂବାଦପତ୍ର, ରେଡ଼ିଓ ଓ ଟେଲିଭିଜନ ନିମନ୍ତେ ସମୟେ ସମୟେ ମୁଁ ଲେଖାଲେଖି କରିଥାଏ l ୨୦୧୩ ଯାତ୍ରାରେ ସୋସିଆଲ ମିଡ଼ିଆ ଉପଯୋଗରେ ଏକ ବ୍ଳଗ ଆରମ୍ଭ କରିଥିବାବେଳେ ଚଳିତ ୨୦୧୭ ଯାତ୍ରା ଅବସରରେ ଏକ ଇ-ବୁକ ପ୍ରଯୋଜନା କରିଛି l ‘ବ୍ରହ୍ମପୁର ଠାକୁରାଣୀ ଯାତ୍ରା ପରମ୍ପରା’ ଶୀର୍ଷକ ଇ-ବୁକଟି ସଂଗ୍ରହ କରିବା ନିମନ୍ତେ ଆପଣ ନିଜ ଇ-ମେଲ ଆଇଡ଼ିରୁ ଏହାର ପ୍ରକାଶକଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ ଜଣାଇଲେ ଫେରନ୍ତା ଇ-ମେଲରେ ଇ-ବୁକଟି ବିନାମୂଲ୍ୟରେ ଯୋଗାଇଦିଆଯିବ:

pmdigidocu@gmail.com